Otrzymanie spadku zgodnie z polskim prawem – najważniejsze informacje

Otrzymanie spadku zgodnie z polskim prawem – najważniejsze informacje

Spadek pociąga za sobą obowiązki i prawa majątkowe, które z chwilą śmierci spadkodawcy przechodzą na najbliższe spokrewnione z nim osoby. Przeważnie otrzymanie spadku ma następuje automatycznie, lecz w niektórych sytuacjach sprawa może stać się bardziej skomplikowana pod względem prawnym.

Kwestia spadku z prawnego punktu widzenia

Spadek jest ogółem praw i obowiązków zaliczanych do spadkodawcy w chwili jego śmierci oraz przechodzących na jego spadkobierców (następców prawnych) na drodze dziedziczenia. Prawnymi elementami spadku są także stany faktyczne, które oddziałują na sytuację prawną spadkodawcy, jak np. posiadanie zwierząt, rzeczy czy też ekspektatywy nabycia praw. Przedmiotem spadku są przeważnie ruchomości i nieruchomości, obligacje, aktywa, lokaty, jak i wszystkie prywatne rzeczy spadkodawcy. Do spadku zaliczają się prawa i obowiązki zmarłego, które powinny spełniać cztery podstawowe kryteria:

  • mają charakter majątkowy,
  • mają charakter cywilno-prawny,
  • nie przechodzą na inne osoby, bez względu na to, czy są one nabywcami prawnymi,
  • nie są ściśle związane z osobą spadkodawcy.

W przypadku gdy spadkobiercy są zgodni co do podziału majątku po zmarłym, wtedy sprawy spadkowe z prawnego punktu widzenia są możliwe do rozwiązania w bardzo krótkim czasie. Problemy występują natomiast przy braku porozumienia bliskich osoby zmarłej w kwestii podziału majątku po nim. Spadkobiercą może być zarówno osoba fizyczna, jak i konkretna instytucja czy firma, jednak jedynie w przypadku, gdy takowa zostanie uwzględniona w testamencie sprawcy. Są to kwestie dość skomplikowane, w związku z czym wiele osób szuka pomocy w internecie, wpisując w Google takie frazy, jak np. „prawo spadkowe Łódź” czy „testament Kraków”.

Czym tak naprawdę jest testament i jakie warunki powinien spełniać?

Testament jest rozporządzeniem dotyczącym własnego majątku na wypadek śmierci. Testamenty można podzielić na zwykłe i szczególne. Najpowszechniejszą formą jest testament holograficzny (sporządzony własnoręcznie). Zdarzają się jednak także testamenty ustne bądź sporządzone w podróży. Takie formy testamentu zaliczane są do dokumentów prywatnych, natomiast dokumentem urzędowym jest jedynie testament sporządzony notarialnie. W przypadku, gdy zmarły sporządził przed śmiercią testament, wówczas postępowanie spadkowe przebiega zgodnie z zapisami zawartymi w tym dokumencie. Spadkodawca ma pełną dowolność w dysponowaniu swoim majątkiem, co sprawia, że może go podzielić według własnych preferencji i uznania.

Jak wygląda dziedziczenie z mocy prawa polskiego?

W przypadku gdy zmarły nie spisał ostatniej woli przed śmiercią, wtedy dziedziczenie spadku jest realizowane zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym. Jak głosi ustawa, prawo do dziedziczenia w pierwszej kolejności przypada dzieciom zmarłego i małżonkowi, kolejno wnukom i prawnukom. Na spadek po zmarłym mogą także liczyć jego rodzice, rodzeństwo wraz z dziećmi, jak i pasierbowie i dziadkowie. Jeśli nastąpi taka sytuacja, że żadna z ustawowo wymienionych osób nie może bądź nie chce przyjąć spadku, wtem ewentualny majątek może przejąć gmina, w której zamieszkiwał przed śmiercią spadkodawca, bądź też jego zobowiązania i aktywa mogą przejść w posiadanie Skarbu Państwa.

Czym jest oraz jak wygląda zachowek?

Jeśli najbliższe osoby zmarłego, na przykład dzieci lub małżonek, nie zostały przez niego uwzględnione w testamencie, przysługuje im tzw. zachowek. Wiele osób często niewłaściwie interpretuje niewymienienie kogoś w testamencie jako równoznaczność z tzw. wydziedziczeniem – co jest błędne. Według polskiego prawa, taka sytuacja jest określana jako pominięcie, co nie wyklucza osób niewymienionych w testamencie z możliwości ubiegania się o zachowek. Jest on swoistym zabezpieczeniem interesów osób, które nie zostały uwzględnione w testamencie oraz nie są wydziedziczone przez zmarłego. Zachowek dotyczy zazwyczaj ułamku wartości majątku, który w wyniku dziedziczenia z mocy prawa należałby do danej osoby. Warto również pamiętać, iż osoba zabezpieczona instytucją zachowku, może uzyskać rekompensatę wyłącznie w formie gotówkowej, więc nie przysługują jej żadne inne dobra w postaci zarówno nieruchomości, jak i ruchomości.